Chyba dawno nikt ci nie wyqrwił, bydlaku z 05:26
Wklejam to kilka razy, ale jakaś menda z naOSTRO cały czas kasuje, a ty zadajesz w kółko te same pytania, na które już 100 razy odpowiedziano!
---
Dosłownie:
* "Are you mentally disabled?" — „Czy jesteś niepełnosprawny umysłowo?”
* "Do you have an intellectual disability?" — współczesne, neutralne określenie: „Czy masz niepełnosprawność intelektualną?”
Określenie „Are you mentally retarded?” odpowiada dawnemu „Czy jesteś upośledzony umysłowo?”, ale we współczesnym angielskim jest zwykle uznawane za przestarzałe i często obraźliwe. W oficjalnym lub uprzejmym języku używa się raczej "intellectual disability".
---
Odp.: Sławomir Mentzen będzie odpowiadał na pytania Ostrowczan
https://www.youtube.com/@S%C5%82awomirMentzen/streams
1 czerwca 2026 Zapytaj Mentzena: Q&A w Ostrowcu Świętokrzyskim
https://www.youtube.com/watch?v=QAdIf3Mn02o
Może by tak zorganizować kolejne spotkanie... z ChatGPT albo Grok (xAI) ? Pytenie, które zadano Sławkowi...
ChatGPT powiedział: Niż demograficzny to długotrwały spadek liczby urodzeń poniżej poziomu zapewniającego zastępowalność pokoleń (ok. 2,1 dziecka na kobietę).
### Polska
Główne przyczyny:
* późniejsze zakładanie rodzin i odkładanie decyzji o dziecku,
* wysokie koszty mieszkań i wychowania dzieci,
* niepewność ekonomiczna i rynku pracy,
* większa aktywność zawodowa oraz edukacyjna kobiet,
* zmiana stylu życia i systemu wartości (większy nacisk na samorealizację),
* emigracja części młodych osób,
* starzenie się społeczeństwa i coraz mniejsza liczba kobiet w wieku rozrodczym.
### Inne kraje UE
Przyczyny są podobne, choć ich natężenie różni się między państwami:
* urbanizacja i wysokie koszty życia,
* późniejsze małżeństwa i rodzicielstwo,
* spadek religijności i zmiana norm społecznych,
* rozwój edukacji i kariery zawodowej,
* niepewność gospodarcza.
W wielu krajach Europy Zachodniej skutki niżu częściowo łagodzi imigracja.
### Inne kontynenty
### Azja Wschodnia
(np. Japonia, Korea Południowa, Chiny)
* jedne z najniższych wskaźników dzietności na świecie,
* bardzo wysokie koszty mieszkań i edukacji,
* silna presja zawodowa,
* późne małżeństwa i rosnąca liczba osób żyjących samotnie.
### Ameryka Północna
(np. Stany Zjednoczone, Kanada)
* spadek dzietności podobny do europejskiego,
* wysoka mobilność społeczna i zawodowa,
* wzrost kosztów utrzymania,
* wzrost liczby gospodarstw jednoosobowych.
Przyrost ludności jest jednak wspierany przez imigrację.
### Ameryka Łacińska
* szybki spadek liczby urodzeń w ostatnich dekadach,
* urbanizacja, edukacja kobiet i dostęp do antykoncepcji,
* przejście od rodzin wielodzietnych do modelu 1–2 dzieci.
### Afryka
* nadal najwyższa dzietność na świecie, szczególnie w Afryka Subsaharyjska,
* młoda struktura wieku,
* wzrost liczby ludności jest bardzo szybki,
* jednak wraz z rozwojem gospodarczym również tam obserwuje się stopniowy spadek dzietności.
### Wniosek ekspercki
Demografia na świecie przechodzi przez tzw. przejście demograficzne: wraz ze wzrostem poziomu rozwoju, urbanizacją i edukacją liczba dzieci na rodzinę zwykle maleje. Największym wyzwaniem dla Europy i Azji Wschodniej nie jest już przeludnienie, lecz starzenie się społeczeństw, niedobór pracowników i rosnące obciążenie systemów emerytalnych oraz ochrony zdrowia. Z kolei wiele krajów afrykańskich stoi przed odwrotnym problemem — bardzo szybkim przyrostem ludności.
Ostatnie zachowania Kosiniaka-Kamysza to kwintesencja kręgosłupa moralnego PSL-u.
"Gratulacje" dla jego wyborców. Głupich nie sieją.
"Ludzie bez klasy i honoru". Fala komentarzy ws. jednej z "matek chrzestnych" F-35
Paulina Kosiniak-Kamysz, żona ministra obrony narodowej, została jedną z "matek chrzestnych" nowych myśliwców F-35. Decyzja ta wywołała falę komentarzy.
MAZUREK: F-35, KOSINIAK I HIPOKRYCI
Przecież Władek Kosiniak-Kamysz jest lekarzem z wykształcenia, a z powołania to ciężko stwierdzić, bo ministrem pracy był, teraz ministrem obrony narodowej jest.
Władysław Marcin Kosiniak-Kamysz - Tytuł zawodowy: lekarz, aktualny https://rejestr.nil.org.pl
Data uzyskania uprawnień: 2006-09-13 Członek Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie
Stopnie i tytuły naukowe: doktor n. medycznych (2010-06-17, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
https://ludzie.nauka.gov.pl/ln/profiles/w%C5%82adys%C5%82aw.kosiniak-kamysz.NG2NkYVc9O5
05.06.2025 Bulwary Ostrowieckie - myślimy o przestrzeni dla ludzi
Dziś przedstawiciele władz Powiatu i Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego wspólnie z inicjatorem Zbigniewem Wacławem Pękalą odwiedzili tereny nad rzeką, by przyjrzeć się jego potencjałowi.
Bo przestrzeń publiczna ma znaczenie! Zdjęcia (10)
### Na bezrybiu i rak ryba, czyli Kapitan Ryba, miłośnik lokomotyw i historyk parowozów hutniczych
http://www.ostrowiecnr1.pl/forum/watek/przeklenstwo-krola-midasa-dosieglo-wlodarza/s2/#post-30
Przychodzi baba do lekarza.
– Co pani jest?
– Bulwary.
– To nic dziwnego, że panią zalewa.
Przychodzi lekarz do baby.
– Co pani jest?
– Lekarz.
– To proszę usiąść, zaraz pani postawię diagnozę... na krześle.
Przychodzi baba do lekarza i mówi:
- Co z Bulwarami Ostrowieckimi? Kiedy „wizja” zmieni się w konkrety?
Lekarz odpowiada:
– No cóż... lekarze nie przepisywali jeszcze realizacji marzeń w pakiecie premium.
Autor: Władysław Kosiniak-Kamysz Czy maszyny odbiorą nam pracę?
Typ publikacji: Rozdział Język publikacji: polski
Strony: 47 - 53 https://ksiegarnia.pwn.pl/Praca-ludzka-w-perspektywie-interdyscyplinarnej,1047079639,p.html
Źródło danych: Biblioteka Narodowa
DOI: 10.17951/et.2017.29.312 > https://doi.org/10.17951/et.2017.29.312
https://bc.umcs.pl/Content/28494/PDF/czas18669_29_2017_25.pdf
(...) Były minister Władysław Kosiniak-Kamysz, prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego, zdeklarował się jako zwolennik filozofii pracy „autentycznej” w rozumieniu ks. Józefa Tischnera, tzn. pracy przynoszącej konkretne efekty ekonomiczne, i zarazem zwolennik „ekonomii społecznej”, respektującej potrzeby człowieka – wykonawcy
pracy. Na tytułowe pytanie Czy maszyny odbiorą nam pracę, dał odpowiedź optymistyczną (nie zabiorą!), powołując się na doświadczenia amerykańskie. (...)
PSL , partia chłopska , najbardziej antypolska i pro ukraińska. Wystarczy posłuchać co maja do powiedzenia.
Odp.: Srebrne Usta Sztucznej Inteligencji :) http://www.ostrowiecnr1.pl/forum/watek/srebrne-usta/s4/
Czasopismo "Bajtek" z lutego 1986 roku. Strona nr 3: Czy maszyna może myśleć?
rozmowa z Andrzejem Gogolewskim, lat 33, inżynierem elektronikiem, absolwentem Politechniki Warszawskiej, twórcą układu sterowania najnowszego polskiego robota RIMP-900, wiceprezesem Młodzieżowej Akademii Umiejętności. (...)
I co z tym robotem się stało? Był produkowany na szerszą skalę i został do czegoś konkretnego wykorzystany?
To ciekawy epizod z historii polskiej robotyki, ale odpowiedź brzmi: nie, RIMP-900 nie wszedł do seryjnej produkcji ani nie stał się szeroko wykorzystywanym robotem przemysłowym.
Z tego, co udało się ustalić, RIMP-900 był przede wszystkim prototypem i demonstratorem możliwości** polskich konstruktorów w połowie lat 80. W wywiadzie w Bajtku Andrzej Gogolewski przedstawiany jest jako twórca układu sterowania tego robota, jednak sam artykuł nie opisuje jego późniejszych losów. [1]
Powodów, dla których projekt nie przerodził się w sukces przemysłowy, było kilka:
* Polska gospodarka końca PRL miała bardzo ograniczone możliwości wdrażania zaawansowanej automatyki.
* Roboty przemysłowe produkowano u nas w niewielkich seriach, a wiele projektów pozostawało na etapie prototypów lub krótkich serii dla instytutów badawczych.
* Po 1989 r. krajowy przemysł zaczął kupować sprawdzone roboty zachodnich producentów (np. ABB, KUKA, Fanuc), a wiele wcześniejszych programów rozwojowych zostało zakończonych.
Co ciekawe, sam RIMP-900 jest dziś praktycznie nieobecny w literaturze technicznej. Poza wzmiankami w Bajtku trudno znaleźć dokumentację, zdjęcia czy opisy wdrożeń. To sugeruje, że był raczej projektem rozwojowym niż produktem rynkowym. [1]
Natomiast sam Andrzej Gogolewski był w latach 80. dość rozpoznawalnym popularyzatorem nowych technologii. W wywiadzie imponuje trafnością wielu przewidywań – mówił m.in. o:
* komputerach przetwarzających dane równolegle,
* komunikacji z komputerem w języku naturalnym,
* systemach ekspertowych,
* fabrykach o wysokim stopniu automatyzacji.
Z perspektywy 40 lat wiele z tych prognoz okazało się zaskakująco trafnych. ([t2e.pl][1])
Jeśli Cię interesuje, mogę też spróbować odszukać:
* zdjęcia RIMP-900,
* informacje, kto go zbudował (instytut lub zakład),
* dalsze losy Andrzeja Gogolewskiego po 1986 roku. Te informacje są znacznie trudniejsze do znalezienia, ale można je jeszcze poszukać w archiwach prasy i publikacjach z tamtego okresu.
[1]: https://www.t2e.pl/article/czy-maszyna-moze-myslec-162 "Czy maszyna może myśleć, Grzegorz Onichimowski w publikacji Bajtek 2/1986" https://www.t2e.pl/article/bajtek-21986-33
### Przeformułowane pytanie w języku eksperckim
„Jakie są najbardziej wiarygodne szacunki dotyczące skali utraty miejsc pracy w Stanach Zjednoczonych wskutek automatyzacji i mechanizacji produkcji oraz wdrażania technologii zastępujących pracę ludzką w przemyśle, usługach i administracji publicznej? W jakim stopniu historyczna automatyzacja wpływała na poziom zatrudnienia netto, a w jakim jedynie zmieniała strukturę rynku pracy? Ponadto, jakie są obecne wyniki badań dotyczących wpływu sztucznej inteligencji (AI) na zatrudnienie: czy AI prowadzi do trwałego wzrostu bezrobocia technologicznego, czy raczej zwiększa produktywność i tworzy nowe miejsca pracy, kompensując likwidację dotychczasowych zawodów?”
---
# Odpowiedź ekspercka
To jedno z najważniejszych pytań współczesnej ekonomii. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ należy rozróżnić utratę konkretnych miejsc pracy od zmian całkowitego zatrudnienia w gospodarce.
## 1. Ile osób w USA straciło pracę z powodu automatyzacji?
Nie istnieje jedna oficjalna liczba, ponieważ bardzo trudno oddzielić wpływ automatyzacji od wpływu globalizacji, zmian popytu, kryzysów gospodarczych czy zmian preferencji konsumentów.
Najczęściej cytowane szacunki obejmują:
* Badania ekonomistów wskazują, że robotyzacja przemysłu w USA od lat 90. do około 2015 roku mogła wyeliminować od 400 tys. do 700 tys. miejsc pracy w samym przemyśle produkcyjnym.
* Szersze analizy obejmujące automatyzację w magazynach, logistyce, handlu, bankowości i administracji sugerują, że łączna liczba stanowisk zlikwidowanych lub istotnie przekształconych przez automatyzację liczona jest w milionach.
Jednak równie ważny jest drugi aspekt.
---
## 2. Automatyzacja nie tylko likwiduje pracę — ona również ją tworzy
Historia gospodarcza pokazuje pewien powtarzalny mechanizm.
### Etap pierwszy
Maszyny zastępują ludzi wykonujących powtarzalne czynności.
Przykłady:
* operatorzy linii produkcyjnych,
* kasjerzy,
* pracownicy sortowni,
* telefonistki,
* księgowi wykonujący rutynowe operacje.
### Etap drugi
Rośnie wydajność.
Produkcja staje się tańsza.
Powstają nowe branże.
Zatrudnienie pojawia się w nowych zawodach:
* programiści,
* inżynierowie,
* projektanci,
* logistycy,
* serwisanci,
* analitycy danych,
* specjaliści od cyberbezpieczeństwa.
Dlatego historycznie automatyzacja zmieniała strukturę zatrudnienia znacznie bardziej niż zwiększała trwałe bezrobocie.
---
# 3. Dlaczego mimo automatyzacji bezrobocie w USA nie rośnie od 150 lat?
To pozorny paradoks.
Od początku XX wieku:
* wydajność pracy wzrosła ponad dziesięciokrotnie,
* rolnictwo zatrudniało kiedyś około 40% społeczeństwa, dziś około 1–2%,
* przemysł również zatrudnia znacznie mniej osób niż pół wieku temu.
A mimo to:
* całkowite zatrudnienie w gospodarce jest wyższe niż kiedykolwiek.
Dlaczego?
Ponieważ pojawiły się całkowicie nowe sektory gospodarki:
* informatyka,
* internet,
* medycyna,
* biotechnologia,
* energetyka,
* finanse,
* usługi cyfrowe,
* rozrywka.
---
# 4. Czy sztuczna inteligencja jest inna?
To właśnie budzi największe kontrowersje.
Dotychczasowe maszyny zastępowały głównie:
* mięśnie,
* pracę fizyczną,
* powtarzalne procedury.
AI zaczyna zastępować również:
* analizę danych,
* pisanie tekstów,
* tłumaczenia,
* projektowanie,
* programowanie,
* diagnostykę,
* obsługę klienta,
* tworzenie grafiki.
Po raz pierwszy technologia konkuruje z częścią pracy umysłowej.
---
# 5. Co mówią prognozy?
Większość poważnych analiz wskazuje podobny scenariusz.
### Krótkoterminowo (5–10 lat)
Prawdopodobne jest:
* zmniejszenie zatrudnienia w niektórych zawodach,
* większa presja na pracowników wykonujących rutynowe zadania umysłowe,
* konieczność przekwalifikowania milionów osób.
---
### Długoterminowo (10–30 lat)
Istnieją dwa główne scenariusze.
### Scenariusz optymistyczny
AI:
* znacząco zwiększa produktywność,
* obniża koszty produkcji,
* tworzy nowe branże,
* zwiększa dochody społeczeństwa.
Efekt końcowy: bezrobocie nie wzrasta trwale**, lecz zmienia się struktura zawodów.
---
### Scenariusz pesymistyczny
Jeżeli AI będzie rozwijała się szybciej niż ludzie będą się przekwalifikowywać, może dojść do:
* trwałego spadku popytu na pracę średnio wykwalifikowaną,
* wzrostu nierówności dochodowych,
* koncentracji zysków w niewielkiej liczbie firm technologicznych,
* okresowego wzrostu bezrobocia technologicznego.
---
# 6. Co wskazują obecne badania?
Obecny konsensus ekonomiczny można streścić następująco:
* AI nie musi prowadzić do masowego trwałego bezrobocia.
* Z dużym prawdopodobieństwem doprowadzi jednak do największej transformacji rynku pracy od czasów rewolucji przemysłowej.
* Najbardziej zagrożone są zawody oparte na rutynowych zadaniach poznawczych.
* Najbardziej odporne pozostają zawody wymagające:
- kreatywności,
- odpowiedzialności,
- kontaktów interpersonalnych,
- podejmowania złożonych decyzji,
- pracy fizycznej w zmiennym środowisku.
---
## Wniosek
Dostępne szacunki sugerują, że automatyzacja w USA doprowadziła do likwidacji od kilku do kilkunastu milionów stanowisk pracy na przestrzeni ostatnich dekad, jednak równocześnie stworzyła porównywalną lub większą liczbę nowych miejsc pracy w innych sektorach gospodarki. Historyczne doświadczenia pokazują, że automatyzacja zmienia przede wszystkim strukturę zatrudnienia, a nie prowadzi do trwałego wzrostu bezrobocia.
Wpływ sztucznej inteligencji może być bardziej przełomowy niż wcześniejsze fale automatyzacji, ponieważ obejmuje także pracę intelektualną. Większość ekonomistów uważa jednak, że ostateczny bilans będzie zależał od tempa adaptacji gospodarki, polityki edukacyjnej, przekwalifikowania pracowników oraz zdolności do tworzenia nowych sektorów wykorzystujących AI. Innymi słowy, AI sama w sobie nie determinuje wzrostu ani spadku zatrudnienia — decydujące znaczenie ma sposób, w jaki społeczeństwo i gospodarka wykorzystają tę technologię.
### Przeformułowane pytanie w języku eksperckim
„Jakie są dostępne szacunki dotyczące wpływu automatyzacji, robotyzacji i cyfryzacji na zatrudnienie w Polsce od początku transformacji ustrojowej do chwili obecnej? W jakim stopniu wdrażanie nowych technologii doprowadziło do trwałej likwidacji miejsc pracy, a w jakim stworzyło nowe sektory zatrudnienia? Jakie są prognozy dotyczące wpływu sztucznej inteligencji na polski rynek pracy w kontekście członkostwa Polski w Unii Europejskiej oraz silnych powiązań gospodarczych i technologicznych z USA?”
---
# Odpowiedź ekspercka
## Krótka odpowiedź
W Polsce nie ma dowodów na to, że automatyzacja spowodowała trwały wzrost bezrobocia. Znacznie większy wpływ na rynek pracy miały transformacja gospodarcza po 1989 r., prywatyzacja, wejście do UE oraz emigracja zarobkowa. Jednocześnie Polska stoi obecnie przed jednym z największych wyzwań związanych z wdrażaniem AI w Europie.
---
# 1. Ile osób straciło pracę z powodu automatyzacji?
Nie istnieje jedna liczba, ponieważ w Polsce procesy te nakładały się na znacznie silniejsze zjawiska.
### Lata 1990–2005
Największym źródłem utraty miejsc pracy były:
* likwidacja nierentownych przedsiębiorstw państwowych,
* restrukturyzacja górnictwa,
* restrukturyzacja hutnictwa,
* zamykanie PGR-ów,
* modernizacja przemysłu.
Łącznie pracę straciło kilka milionów osób, jednak większość tych zmian wynikała z transformacji gospodarczej, a nie z samej automatyzacji.
---
### Po wejściu do UE
Od około 2004 roku automatyzacja zaczęła odgrywać coraz większą rolę.
Najbardziej zmieniły się:
* bankowość,
* handel,
* logistyka,
* produkcja samochodów,
* magazyny,
* administracja.
Przykłady:
* bankomaty zastąpiły część kasjerów,
* bankowość internetowa ograniczyła liczbę oddziałów,
* kasy samoobsługowe zmniejszyły zapotrzebowanie na część kasjerów,
* roboty przemysłowe ograniczyły zatrudnienie przy prostych czynnościach produkcyjnych.
---
# 2. Czy automatyzacja zwiększyła bezrobocie?
Paradoksalnie — nie.
Od około 2015 roku Polska doświadczała:
* rekordowo niskiego bezrobocia,
* niedoboru pracowników,
* starzenia się społeczeństwa.
Powód jest prosty.
Automatyzacja eliminowała głównie:
* ciężką pracę fizyczną,
* monotonne czynności,
* powtarzalne zadania.
Jednocześnie gospodarka tworzyła miejsca pracy w:
* IT,
* logistyce,
* e-commerce,
* centrach usług wspólnych,
* finansach,
* przemyśle wysokich technologii.
---
# 3. Polska ma inną sytuację niż USA
USA są światowym liderem tworzenia nowych technologii.
Polska jest przede wszystkim:
* użytkownikiem technologii,
* producentem przemysłowym,
* zapleczem usługowym dla Europy.
To oznacza, że skutki AI mogą być u nas nieco inne.
---
# 4. Czy AI może bardziej zagrozić Polsce?
Tak.
Istnieją ku temu co najmniej cztery powody.
## Po pierwsze
Polska ma bardzo rozwinięty sektor usług biznesowych:
* księgowość,
* obsługa klienta,
* analiza danych,
* administracja,
* centra outsourcingowe.
To właśnie te zawody AI automatyzuje najszybciej.
---
## Po drugie
Polska jest silnie zintegrowana z gospodarką UE.
Jeżeli niemieckie, francuskie czy holenderskie firmy wdrożą AI na dużą skalę, polscy podwykonawcy również będą musieli to zrobić, aby pozostać konkurencyjni.
---
## Po trzecie
AI może zwiększyć atrakcyjność produkcji w Europie.
Jeżeli koszty pracy przestaną mieć tak duże znaczenie dzięki automatyzacji, część produkcji może wrócić z Azji do Europy. Dla Polski może to oznaczać nowe inwestycje w nowoczesne fabryki.
---
## Po czwarte
Polska zmaga się z problemem demograficznym.
Do 2040–2050 roku liczba osób w wieku produkcyjnym znacząco spadnie. W tej sytuacji AI i robotyzacja mogą częściowo zrekompensować niedobór pracowników, zamiast ich zastępować.
---
# 5. Co przewidują ekonomiści?
Najbardziej prawdopodobny scenariusz dla Polski jest następujący:
### Najbardziej zagrożone zawody
* pracownicy administracyjni,
* księgowi wykonujący rutynowe zadania,
* pracownicy call center,
* tłumacze prostych tekstów,
* analitycy wykonujący powtarzalne czynności,
* część programistów zajmujących się prostym kodowaniem.
---
### Najbardziej odporne https://archive.ph/5x3NT
* lekarze,
* pielęgniarki,
* elektrycy,
* hydraulicy,
* operatorzy skomplikowanych maszyn,
* inżynierowie,
* nauczyciele,
* psychologowie,
* specjaliści ds. cyberbezpieczeństwa,
* eksperci AI.
---
# 6. Czy Polska jest „przyjacielem USA”?
To zależy od kryterium.
W sensie politycznym i bezpieczeństwa można powiedzieć, że Polska jest jednym z najbliższych europejskich sojuszników Stanów Zjednoczonych. Oba państwa współpracują w ramach NATO, rozwijają współpracę wojskową i utrzymują bliskie relacje strategiczne.
Jednocześnie Polska jest członkiem Unia Europejska, a około trzy czwarte polskiego eksportu trafia na rynki UE. Oznacza to, że gospodarczo Polska jest znacznie silniej powiązana z Europą niż z USA, choć współpraca z USA pozostaje ważna w obszarach takich jak bezpieczeństwo, technologie i inwestycje.
---
# Wniosek końcowy
Polska prawdopodobnie nie doświadczy masowego bezrobocia wywołanego wyłącznie przez AI. Bardziej realnym scenariuszem jest głęboka przebudowa rynku pracy. W krótkim okresie część stanowisk zniknie lub ulegnie przekształceniu, szczególnie w administracji i usługach opartych na rutynowych zadaniach. W dłuższej perspektywie wpływ AI będzie zależał od zdolności gospodarki do tworzenia nowych miejsc pracy, inwestycji w edukację i przekwalifikowanie pracowników oraz od wykorzystania szans wynikających z integracji z rynkiem UE i współpracy technologicznej z USA. Ze względu na starzenie się społeczeństwa i niedobór pracowników, AI w Polsce może częściej pełnić rolę uzupełnienia braków kadrowych niż wyłącznie narzędzia redukcji zatrudnienia.
