W „Mistrzu i Małgorzacie” są dwa główne czasy akcji:
* Moskwa — lata 30. XX wieku, najczęściej przyjmuje się 1929 rok. Główna akcja trwa zaledwie kilka dni — od 1 do 4 maja.
* Jeruszalaim (Jerozolima) — I wiek n.e., za panowania cesarza Tyberiusza i namiestnika Poncjusza Piłata. Wątek Jeszui rozgrywa się tradycyjnie około 30–33 r. n.e.
Czyli: Moskwa około 1929 r. + Jerozolima około 33 r. n.e., a pomiędzy nimi jest jeszcze fantastyczny, „poza czasem” wymiar Wolanda i jego świty.
https://streszczenia.pl/lektura/mistrz-i-malgorzata/opracowanie/czas-i-miejsce-akcji/
https://www.bryk.pl/lektury/michal-bulhakow/mistrz-i-malgorzata.czas-i-miejsce-akcji
„Mistrz i Małgorzata” mówi, że prawda, miłość i wolność wewnętrzna są więcej warte niż konformizm, strach i kariera — a zło nie zawsze wygląda jak zło.
Kilka najważniejszych sensów:
* Tchórzostwo jest szczególnie niszczące. Piłat wie, że Jeszua nie zasługuje na śmierć, ale ze strachu przed konsekwencjami wydaje na niego wyrok. To właśnie jego tchórzostwo staje się jego największą winą.
* System może wypaczyć ludzi. Moskwa Bułhakowa jest pełna donosicielstwa, oportunizmu, biurokracji i ludzi, którzy podporządkowują prawdę temu, czego oczekuje władza.
* Miłość potrafi ocalić człowieka. Małgorzata ryzykuje wszystko dla Mistrza. Jej miłość jest bezinteresowna i daje mu możliwość odzyskania spokoju.
* Twórczość i prawda nie dają się całkowicie zniszczyć. Mistrz może zostać złamany psychicznie i wyrzucony poza społeczeństwo, ale jego dzieło — historia Piłata — pozostaje.
* Dobro i zło są bardziej skomplikowane, niż się wydaje. Woland i jego świta są diabłami, ale często karzą ludzką chciwość, kłamstwo i obłudę, podczas gdy „porządni” ludzie potrafią zachowywać się podle.
* I słynna myśl powieści: „Rękopisy nie płoną.” To właściwie symbol całej książki — prawdy i prawdziwego dzieła można próbować zniszczyć, ale niekoniecznie da się je unicestwić.
Jeśli miałbym wskazać jeden główny morał, powiedziałbym: najgorsze, co człowiek może zrobić, to ze strachu zdradzić własne sumienie. Именно dlatego historia Piłata jest tak ważna dla całej powieści.
Jeszcze czego brakuje w Ostrowcu, starzy już rządzili, czas na odpoczynek dla starych ludzi. Rządy dla młodych a stary niech sobie popatrzy jak młody się bawi i rządzi
Tak stare dziady wyrządziły że Ostrowiec jest na ostatnim miejscu w Polsce pod względem gospodarczym.