Ostrowiec Świętokrzyski www.ostrowiecnr1.pl

To język potrzebny w seminariach duchowych. Będzie łatwiej wzmocnić kler.

A może chcą nam odebrać mszę w języku ojczystym?

Nie jest wykluczone, że P. Czarnek cierpi na skrzywienie zawodowe! Przemysław Czarnek – polski prawnik i polityk, nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wojewoda lubelski, poseł na Sejm IX i X kadencji, minister edukacji i nauki w drugim rządzie Mateusza Morawieckiego, wiceprezes Prawa i Sprawiedliwości. Ciąg dalszy w: Wikipedia (PL)

Na studiach prawniczych często pojawia się łacina, ale zwykle tylko w ograniczonym zakresie.

### 1. Łacina jako osobny przedmiot: Na wielu wydziałach prawa studenci mają na 1. roku przedmiot „łacina dla prawników” albo lektorat z łaciny. Uczy się tam podstaw gramatyki i słownictwa, aby rozumieć terminologię prawniczą. [1] Nie jest to jednak pełna nauka języka jak na filologii — raczej krótkie wprowadzenie.

### 2. Łacina w innych przedmiotach: Nawet jeśli nie ma osobnego kursu, łacina pojawia się przy takich przedmiotach jak prawo rzymskie. Wtedy studenci uczą się głównie łacińskich sentencji (paremii) i zwrotów używanych w prawie. [2] Przykłady znanych łacińskich zwrotów prawniczych:

* in dubio pro reo – w razie wątpliwości na korzyść oskarżonego

* lex retro non agit – prawo nie działa wstecz

* pacta sunt servanda – umów należy dotrzymywać

### 3. Czy trzeba znać łacinę przed studiami?

Nie. W Polsce znajomość łaciny nie jest wymagana przy rekrutacji na prawo, a większość studentów zaczyna ją od podstaw na studiach. [3]

✅ Podsumowanie:

* Tak, łacina pojawia się na studiach prawniczych.

* Zwykle na 1. roku.

* Uczy się głównie sentencji i terminów prawniczych, a nie pełnej płynnej znajomości języka.

Jeśli chcesz, mogę też pokazać 10 najczęstszych łacińskich zwrotów używanych przez prawników – wiele z nich pojawia się nawet w sądach i ustawach.

[1]: https://wuwr.pl/prawo/article/download/12344/11233/12066 "Acta Universitatis Wratislaviensis"

[2]: https://focusonbusiness.eu/pl/prawo/prawniczy-belkot-dlaczego-nie-rozumiemy-prawniczych-umow-i-regulaminow/33275 "Prawniczy bełkot - dlaczego nie rozumiemy prawniczych umów i regulaminów? | Prawo | FOCUS ON Business  - Created by Pro Progressio"

[3]: https://deon.pl/czytelnia/czasopisma/jezyk-uznany-za-martwy,202227 "Język uznany za martwy"

Oto 10 bardzo znanych łacińskich zwrotów prawniczych, których uczą się studenci prawa i które często pojawiają się w praktyce:

1. In dubio pro reo → „W razie wątpliwości na korzyść oskarżonego.” Jeśli sąd nie ma pewności co do winy, powinien rozstrzygnąć sprawę na korzyść oskarżonego.

2. Lex retro non agit → „Prawo nie działa wstecz.” Nie można karać za coś, co w momencie czynu nie było zabronione.

3. Pacta sunt servanda → „Umów należy dotrzymywać.” Jedna z podstawowych zasad prawa cywilnego.

4. Ignorantia iuris nocet → „Nieznajomość prawa szkodzi.” Brak wiedzy o przepisach nie zwalnia z odpowiedzialności.

5. Nemo iudex in causa sua → „Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.” Zasada bezstronności sądu.

6. Audi alteram partem → „Wysłuchaj drugiej strony.” Obie strony sporu muszą mieć możliwość przedstawienia swoich argumentów.

7. Dura lex sed lex → „Twarde prawo, ale prawo.” Nawet jeśli prawo wydaje się surowe, trzeba je stosować.

8. Res iudicata → „Rzecz osądzona.” Sprawa, która została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd.

9. Lex specialis derogat legi generali → „Przepis szczególny uchyla przepis ogólny.” Bardzo ważna zasada interpretacji prawa.

10. Volenti non fit iniuria → „Chcącemu nie dzieje się krzywda.” Jeśli ktoś świadomie zgadza się na ryzyko, trudniej mówić o naruszeniu prawa.

Ciekawostka: większość tych zasad wywodzi się z prawa starożytnego Rzymu i związanego z nim obszaru Prawo rzymskie, które do dziś jest podstawą wielu współczesnych systemów prawnych.

Jeśli chcesz, mogę też pokazać:

* najbardziej znane łacińskie sentencje używane przez sędziów, albo

* 3 zwroty łacińskie, które naprawdę pojawiają się w polskich wyrokach sądowych.

Si vis pacem, para bellum ;-)